Συνέντευξη: Αλεξία Τζιώνα

(από το τεύχος 56 του ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ)

Οι «Ουκ Νουκ» είναι μια νέα θεατρική ομάδα που προέκυψε από το Τμήμα Θεάτρου του Α.Π.Θ. Μια σύμπραξη νέων καλλιτεχνών, που αποτελείται από ηθοποιούς, σκηνοθέτες, δραματολόγους, φωτιστές, ενδυματολόγους, σκηνογράφους και υπεύθυνους παραγωγής. Με λίγα λόγια, πρόκειται για μια ολοκληρωμένη ομάδα καλλιτεχνών, που, με αφετηρία τις κοινές σπουδές, προσπαθούν να δώσουν το στίγμα τους στα θεατρικά δρώμενα. Βασικό μέλημά τους αποτελεί η διερεύνηση των εκφραστικών μέσων, η ανάπτυξη της τεχνικής και η ενσωμάτωση της θεατρικής φόρμας, με γνώμονα την εύρεση του καταλληλότερου δυνατού συνδυασμού για το εκάστοτε σκηνικό εγχείρημα, με απώτερο στόχο τη διαλεκτική και αισθητική του πρόσληψη από τον θεατή. ( κάντο έναν ωραίο πλαγιότιτλο)

Βρέθηκα στην τελική τους πρόβα για την παράσταση Friday Bloody Friday στο πλαίσιο του «Τουρνουά 5 επί 5» που για πρώτη φορά διοργανώνει το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος στο Μικρό Θέατρο της Μονής Λαζαριστών. Μια παράσταση που παίρνει αφορμή από την ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής και διερευνά τη σχέση της κοινότητας με τον θάνατο. Αν και πρόκειται για ένα θέμα βαρύ και για πολλούς δυσάρεστο, καταφέρνουν, μέσα από διαφορετικά δραματουργικά μοτίβα με στοιχεία performance, εικαστικές αναφορές και κείμενα, να προσεγγίσουν τον θάνατο με τρόπο λυτρωτικό. Οι χαρακτήρες αντιμετωπίζουν τους φόβους τους κατάματα, και έτσι ο θεατής νιώθει την κλιμάκωση των συναισθημάτων κατά την απώλεια, χωρίς όμως κουβαλήσει το βαρύ φορτίο της θλίψης στο τέλος της παράστασης.

Εκτός από το Friday Bloody Friday, η ομάδα έχει ανεβάσει το Πάρτυ γενεθλίων του Χάρλοντ Πίντερ και την Εξορία του Παύλου Μάτεσι.

Οι «Ουκ Νουκ» σε κάνουν να πιστέψεις ότι η καλλιτεχνική δημιουργία, η καινοτομία και η προσπάθεια των νέων δημιουργών συνεχίζει να υπάρχει σε μια εποχή που η τέχνη χρειάζεται όσο ποτέ αλλά και αυτή βρίσκεται σε κρίση.

32728

Πάνος Δεληνικόπουλος – Σκηνοθέτης της ομάδας Ουκ Νουκ

Τι είναι η ομάδα «Ουκ Νουκ»; Πότε δημιουργηθήκατε και πώς οδηγηθήκατε σε αυτή την απόφαση;

Η ομάδα προέκυψε μέσα από το Τμήμα Θεάτρου του Α.Π.Θ., από έξι συμφοιτητές στην κατεύθυνση της υποκριτικής. Από το 2014 και μετά ―ξεκινώντας να βγάζουμε τη δουλειά μας προς τα έξω― αποφασίσαμε να συγκροτηθούμε σε κάτι πιο συγκεκριμένο. Στην πορεία, η ομάδα μεγάλωσε, ενσωματώνοντας κι άλλους ανθρώπους με διαφορετικές θεατρικές ειδικότητες.

Η απόφαση να υπάρξουμε ομαδικά έχει να κάνει με την κοινή αντίληψη ότι οι ομαδικές δυναμικές μπορούν να είναι μια απάντηση στις απαιτήσεις των καιρών. Και για να μην συγχέουμε τα πράγματα, η ατομικότητα και ο ατομικισμός είναι δύο τελείως διαφορετικές έννοιες.

Τι βρίσκεται πίσω από το όνομά σας;

Υπάρχει ένα βιβλιαράκι το οποίο πραγματεύεται τις αλλοτριωτικές επιδράσεις της ροκ μουσικής (ένα πόνημα εξόχως cult, διαβάστε το οπωσδήποτε). Κάπου εκεί μέσα αναγράφεται ότι: “To «Ουκ Νουκ» δε σημαίνει τίποτα. Έχει όμως την ικανότητα να υποβάλλει τόσο τον ακροατή, ώστε να τον καθηλώνει. Άτομα τα οποία ασχολήθηκαν με τη μαγεία λένε ότι κάτι τέτοιες λέξεις δεν είναι ακαταλαβίστικες αλλά άγνωστες, που συλλαμβάνονται διά του υποσυνείδητου”. Δεν θα μπορούσαμε να βρούμε καλύτερη περιγραφή για την πρόσληψη που θα θέλαμε να έχουμε! Επιπλέον, λειτουργεί ως μια διαρκής υπενθύμιση να μην παίρνουμε πολύ στα σοβαρά τους εαυτούς μας, αλλά αυτό που κάνουμε.

2623

Η παράσταση Friday Bloody Friday αποτελεί την πρώτη δουλειά της ομάδας, και μπορούμε να πούμε ότι είναι μια παράσταση σε εξέλιξη, καθώς παρουσιάστηκε πρόσφατα και στο Φεστιβάλ «Τουρνουά 5xτου ΚΘΒΕ. Τι σας παρακίνησε να διερευνήσετε τη σχέση της κοινότητας με τον θάνατο;

Από τους δύο αυτούς άξονες, η εκκίνηση βρίσκεται στην «κοινότητα». Δυστυχώς, βρισκόμαστε σε μια ιστορική στιγμή στην οποία αυτά στα οποία εκτιθέμεθα ως κοινωνίες, είτε είναι ψευδή είτε επιβάλλονται. Το βασικό ερώτημα λοιπόν ήταν το αν υπάρχουν ακόμα συνθήκες που μας αφορούν και μας εμπλέκουν εν συνόλω και όχι ατομικά. Ένα απ’ αυτά είναι το γεγονός του θανάτου. Παρόλο που ο καθένας πεθαίνει μόνος του, ο αντίκτυπος της απώλειας αντανακλά στην κοινότητα. Το ερώτημα είναι πώς τον διαχειρίζεται. Δεδομένου ότι η φθορά και η κατάργηση της ύπαρξης ξορκίζονται από την πρόσληψή μας ως αντιβαίνοντα στην παντοδυναμία μιας έξωθεν επιβεβλημένης εικόνας, αναρωτηθήκαμε πώς εξακολουθούν να λειτουργούν σε μια αντίληψη που τους αρνείται τον χώρο τους.

2633

Οι επιλογές που έχετε κάνει μέχρι τώρα όπως το Πάρτι γενεθλίων του Χάρολντ Πίντερ και η Εξορία του Παύλου Μάτεσι θεωρούνται κλασικές και δύσκολες. Με ποια κριτήρια επιλέξατε τους συγκεκριμένους συγγραφείς, και είναι επιλογές της ομάδας ή προσωπικές δικές σας;

Οι επιλογές των έργων μέχρι τώρα είναι μια συλλογική διαδικασία, η οποία έχει να κάνει τόσο με το περιεχόμενό τους όσο και με τη δική μας επιθυμία να μιλήσουμε γι’ αυτά που μας αφορούν και να εξελιχθούμε. Το να θέτει κανείς προκλήσεις είναι μια εκ των ων ουκ άνευ επιταγή, προκειμένου να μην εμπλακεί σε μια διαρκή αναπαραγωγή του εαυτού του. Φτάνει αυτό να γίνεται με τον δέοντα σεβασμό απέναντι στα προ-κείμενα της εκάστοτε επιλογής.

Ποιο θεατρικό είδος, ποιοι συγγραφείς, σας γοητεύουν περισσότερο, ώστε να αντλήσετε από εκεί ιδέες για παραστάσεις;

Νομίζω πως σε μια εποχή ευρύτατης εξέλιξης τόσο της φόρμας όσο και της πρόσληψης του θεατρικού γεγονότος, δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να μιλάει κανείς για «είδη». Υλικό υπάρχει σε όλες τις περιόδους και όλες τις γραφές, θεατρικές και μη (όπως και σε μη γραπτά κείμενα). Συνεπώς, οι επιρροές είναι πια αναρίθμητες και απ’ όλο το φάσμα της πραγματικότητας τόσο της καθημερινής όσο και της καλλιτεχνικής. Σε επίπεδο αισθητικής επίσης, οι προσλαμβάνουσες είναι τόσες πολλές, που είναι μάλλον απρόσφορο να ονοματιστούν.

Είναι πιο εύκολο για έναν νέο καλλιτέχνη να ξεκινήσει μέσα από μια ομάδα ή να κυνηγήσει το όνειρό του μόνος του; Η συνεργατικότητα στις μέρες μας είναι βασικό στοιχείο για πολλές ομάδες που κινούνται σε διάφορους χώρους να καταφέρουν να δείξουν και να προωθήσουν τη δουλειά τους. Εσείς γίνατε ομάδα από καλλιτεχνική ανάγκη ή επειδή είναι πιο εύκολο για έναν νέο καλλιτέχνη;

Κάθε επιλογή έχει τις δυσκολίες και τα υπέρ της. Κάτι κερδίζεις, κάτι χάνεις. Για μας το καλύτερο είναι να υπάρχει ως βάση αναφοράς η ομάδα, χωρίς να είναι ούτε τροχοπέδη ούτε πάρεργο στην ισορροπία με τις ατομικές επιδιώξεις του καθενός.

2666

Είναι δύσκολο για μια καινούρια ομάδα που αποτελείται από νέους ανθρώπους να δημιουργήσει μέσα στην κρίση και συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη που εκ των πραγμάτων έχει περιορισμένες δυνατότητες σε σχέση με την Αθήνα;

Είναι το ίδιο δύσκολο όσο είναι σε όλους τους τομείς του επιστητού, είτε για κάποιον που ξεκινάει τώρα είτε ενδεχομένως και για κάποιον που δραστηριοποιείται χρόνια. Σίγουρα, η Θεσσαλονίκη έχει μια πρόσθετη δυσκολία, δεδομένης της περιορισμένης έκθεσής της στο θεατρικό γίγνεσθαι σε σχέση με την Αθήνα.

Τι σας δίνει ελπίδα να συνεχίζετε το θέατρο και τι σας εμπνέει;

Αυτό ξέρουμε να κάνουμε και μας αρέσει κιόλας. Συνεπώς, επιμένουμε, ελπίζοντας να αρέσει και σε όσους μας βλέπουν, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Μας εμπνέει το γεγονός ότι έχουμε την τύχη να κάνουμε μια δουλειά που μπορεί να είναι και ευχάριστη και ανταποδοτική. Αν μπορέσει να γίνει και οικονομικά βιώσιμη, θα μιλάμε για τα όρια του ιδανικού.

Πώς μπορεί η τέχνη να συμβάλει στο να αλλάξει και να ανανεωθεί η ελληνική κοινωνία;

Θα απαντήσω με μια φράση του Μπρεχτ: «Η τέχνη δεν μπορεί ν’ αλλάξει τον κόσμο, μπορεί όμως ν’ αλλάξει τους ανθρώπους για ν’ αλλάξουν τον κόσμο».

Ποια είναι τα σχέδια σας για το μέλλον;

Να συνεχίσουμε να υπάρχουμε.

2655

Έλενα Βισέρη

Πώς αποφασίσατε να γίνετε ηθοποιός;

Πέρασα στη σχολή θεάτρου όταν ήμουν 18 ετών, ωστόσο δεν τοποθετώ τη στιγμή της απόφασης σε εκείνη την εποχή. Αποφάσισα να «γίνω ηθοποιός» περίπου έναν χρόνο πριν, περίοδο που συμπίπτει με την επίσημη ίδρυση της ομάδας. Πιο σωστά, θα έλεγα πως επέλεξα να είμαι οργανικό μέλος ενός συνόλου έχοντας την άνωθεν ιδιότητα. Αν δεν υπήρχε το εν λόγω σύνολο, το οποίο διαμορφώθηκε μέσα από μια πορεία αρκετών χρόνων, πολλών συζητήσεων και διαφόρων ανακατατάξεων και εμπειριών, πιθανότατα θα είχα επιλέξει κάτι διαφορετικό.

Ποιες είναι οι επιρροές σας;

Είμαστε ανοιχτοί σε όλα τα είδη και όλα τα ρεύματα. Υπάρχουν εξάλλου άπειρες επιλογές. Μας γοητεύει το θέατρο του Παραλόγου εξίσου με το Νεοελληνικό θέατρο. Οι κλασικές φόρμες αλλά και το devised. Στόχος μας είναι να αναμετρηθούμε με διαφορετικά κείμενα και μέσω αυτών να συνομιλήσουμε τόσο με την πραγματικότητα που μας περιβάλλει όσο και με τον θεατή.

Είναι πιο εύκολο για έναν νέο καλλιτέχνη να ξεκινήσει μέσα από μια ομάδα ή να κυνηγήσει το όνειρο του μόνος του;

Νομίζω πως τίποτα από τα δύο δεν είναι εύκολο. Ωστόσο, είτε επιλέξει κανείς να κινηθεί ατομικά είτε όχι, κάποια στιγμή θα κληθεί να δουλέψει και με άλλους ανθρώπους. Απλά, όταν αποτελείς μέλος μιας ομάδας, έχεις εκ των προτέρων επιλέξει ο ίδιος τους συνεργάτες σου. Στην περίπτωση μας πάντως, η δημιουργία αυτού του συνόλου που ονομάσαμε «Ούκ Νούκ», ήταν σχεδόν μονόδρομος. Επιλέξαμε να λειτουργήσουμε σαν ομάδα με σκοπό να θέτουμε οι ίδιοι τους κανόνες και να ορίζουμε τις διαδικασίες που μας αφορούν, χωρίς να έχουμε να λογοδοτήσουμε σε κανέναν.

2669

Τι σας δίνει ελπίδα να συνεχίζετε το θέατρο;

Το γεγονός ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να πηγαίνουν στο θέατρο, παρά την κατάσταση που επικρατεί, είναι πολύ ελπιδοφόρο. Δείχνει με έναν τρόπο την ανάγκη να λειτουργήσουμε σαν κοινότητα και να αποκτήσουμε κοινές εμπειρίες. Αυτό άλλωστε είναι και η δική μας ανάγκη, και επιπλέον το σημείο όπου οι ελπίδες μας και η έμπνευση ταυτίζονται.

Η Τέχνη αλλάζει την κοινωνία;

Η τέχνη είναι απλά ένα εργαλείο. Εν μέρει, μπορεί να ευαισθητοποιήσει, να πληροφορήσει, να συσπειρώσει. Μέχρι ενός ορίου. Θα ήταν θαύμα να μπορούσε μια παράσταση ή ένας πίνακας ή οποιοδήποτε έργο τέχνης να μας κάνει, για παράδειγμα, περισσότερο ανθρώπους και λιγότερο φασίστες. Στην περίπτωση της ελληνικής κοινωνίας, η τέχνη πραγματικά δεν αρκεί. Χρειάζεται μια συνολικότερη διαχείριση και μια πιο οργανωμένη προσπάθεια.