Συμπληρώθηκαν 35 χρόνια (3 Σεπτεμβρίου 1983)  από το θάνατο της Έλλης Λαμπέτη.

Για τη μοναδική ηθοποιό ο δημοσιογράφος Γιάννης Κεσσόπουλος έχει γράψει το άρθρο “Το αστέρι της Λαμπέτη στη Θεσσαλονίκη“, το οποίο φιλοξενήθηκε στο τεύχος 62 του ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόλΙΣ και το οποίο παραθέτουμε:

Πρωταγωνίστρια στο «Βυσσινόκηπο» του Τσέχωφ, την εναρκτήρια παράσταση της Μεταπολίτευσης για το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Κατάμεστη η Κεντρική Σκηνή της ΕΜΣ και στις δύο εμφανίσεις της!

Η επιστροφή ως Φιλουμένα, λίγο πριν το τέλος…

Φθινόπωρο του 1974.

Η Δημοκρατία μόλις έχει αποκατασταθεί στην Ελλάδα μετά την επταετία της Χούντας των συνταγματαρχών.

Ο Μίνως Βολανάκης, επιστρέφει από το Λονδίνο για να αναλάβει τη γενική διεύθυνση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, που έχει πρόεδρο τον καθηγητή αρχαιολογίας Μανόλη Ανδρόνικο.

Η Έλλη Λαμπέτη έχει ήδη διαγράψει μια μεγάλη πορεία στο θέατρο (32 χρόνια) και στον ελληνικό κινηματογράφο («Κυριακάτικο ξύπνημα», «Η κάλπικη λίρα», «Το κορίτσι με τα μαύρα», «Το τελευταίο ψέμα» μεταξύ άλλων), έχει ήδη νικήσει τον καρκίνο μία φορά και έχει ήδη αγαπηθεί από το κοινό.

Ο Βολανάκης αποφασίζει να σκηνοθετήσει το «Βυσσινόκηπο» του Άντον Τσέχωφ ως εναρκτήριο έργο στο θέατρο της «Μακεδονικής πρωτεύουσης» με πρωταγωνίστρια την ήδη κορυφαία Ελληνίδα ηθοποιό Έλλη Λαμπέτη.

Το θέμα όμως δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται. Πριν καν ανεβεί η παράσταση, το Κρατικό Θέατρο δέχεται σφοδρή κριτική για «διαδικασίες που δεν τηρήθηκαν και εκμίσθωση του θιάσου Λαμπέτη – Παπαμιχαήλ» (Καθημερινή 12.11.1974). Τρία μέλη του διοικητικού συμβουλίου παραιτούνται.

Το ΚΘΒΕ σπεύδει να ανακοινώσει ότι η Έλλη Λαμπέτη «θα αμείβεται με το μισθό των πρωταγωνιστών και οι υπόλοιποι ηθοποιοί του θιάσου θα ενταχθούν στα μισθολογικά πλαίσια του θεάτρου».

vissinokipos 10

Μεταξύ των υπολοίπων ηθοποιών είναι ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ, ο Δήμος Σταρένιος, η Αφροδίτη Γρηγοριάδου, η Άννα Γεραλή αλλά και ηθοποιοί που έγραψαν ιστορία στη θεατρική Θεσσαλονίκη όπως ο Αλέκος Ουδινότης και η Κατερίνα Σαγιά.

«Πιστέψτε με πως ούτε ξέρω ούτε ρώτησα να μάθω ποιος θα είναι ο μισθός μου. Δεν θέλω να κερδίσω και είναι σίγουρο πως η πρόσληψή μου δεν είναι η ιδανική εμπορική λύση για μένα. Ωστόσο δεν έχει καμία σημασία» δηλώνει η «ακούσια πέτρα του σκανδάλου» Έλλη Λαμπέτη, η οποία υποστηρίζει ότι είχε κλείσει συμφωνία με τον Βολανάκη πριν εκείνος τοποθετηθεί γενικός διευθυντής στο ΚΘΒΕ. «Μετά την εκλογή του μ’ ενδιέφερε μόνο να μη χαλάσει η παράσταση. Και αποφάσισα ότι δεν θα χαλούσε από εμένα. Έμενε να συμφωνήσει και το θέατρο» λέει.

Μια εβδομάδα πριν την πρεμιέρα, ο πρόεδρος Μ. Ανδρόνικος και ο γενικός διευθυντής Μ. Βολανάκης δίνουν συνέντευξη Τύπου, η οποία διαρκεί… 3 ώρες! Εκεί δίδονται εξηγήσεις για το επίμαχο θέμα και ανακοινώνεται ότι μετά τις παραστάσεις της Θεσσαλονίκης «ο θίασος Λαμπέτη σαν κλιμάκιο πια του ΚΘΒΕ θα παρουσιάσει στην Αθήνα το ‘‘Βυσσινόκηπο’’».

vissinokipos 6

«Δεν είναι αλήθεια ότι το ΚΘΒΕ ανέλαβε τη χρηματοδότηση του θιάσου Λαμπέτη» λέει ο Ανδρόνικος, «είναι μύθος» τονίζει ο Βολανάκης.

Ήταν η πρώτη φορά που Λαμπέτη θα ερμήνευε Τσέχωφ. «Θα ‘θελα να είχα ερμηνεύσει την Άννια, την κόρη μου στο ‘‘Βυσσινόκηπο’’, όταν ήμουν νεώτερη. Είχα κι εξακολουθώ να έχω ένα αίσθημα φόβου για το ρόλο. Κι όμως τελικά δε με νοιάζει πως θα είμαι. Ανακάλυψα την αλήθεια του. Φθάνει, λοιπόν, να είμαι αληθινή».

Ο «Βυσσινόκηπος» κάνει πρεμιέρα στις 23 Νοεμβρίου 1974, λίγες μέρες μετά τις πρώτες βουλευτικές εκλογές της Μεταπολίτευσης, στην Κεντρική Σκηνή της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Οι 17 παραστάσεις θα ολοκληρωθούν στις 6 Δεκεμβρίου 1974 και θα την παρακολουθήσουν 13.031 θεατές!

Οι κριτικές δεν ήταν θετικές για την παράσταση, ωστόσο γενναιόδωρες για τη σπουδαία πρωταγωνίστρια. Στο στόχαστρο ιδίως ο Βολανάκης. «Η Έλλη Λαμπέτη ακολούθησε τις οδηγίες του σκηνοθέτη κι αυτό την ζημίωσε παρόλο που αντιμετώπισε το ρόλο της με τη γνωστή σκηνική της άνεση» σημειώνει ο Μιχ. Τσιτσικλής στον Ελληνικό Βορρά στις 5/12/1974.

«Ο ρόλος δεν είναι για την ιδιοσυγκρασία της. Τον έφερε όμως στα μέτρα της και τον ευαισθητοποίησε» γράφει μεταξύ άλλων ο Κ. Γεωργουσόπουλος στην εφημερίδα «Το Βήμα» (31.1.1975) μετά τις παραστάσεις στην Αθήνα και στο θέατρο Διονύσια.

vissinokipos 7

Το πρώτο πέρασμα, λοιπόν, της Έλλης Λαμπέτη ήταν επεισοδιακό και σύντομο. Παρ’ όλ’ αυτά τις παραστάσεις παρακολούθησαν καθημερινά περισσότεροι από 740 θεατές!

Η Λαμπέτη ως Φιλουμένα

Το 1979 επιστρέφει ξανά με το θίασό της, όχι όμως ως συνεργαζόμενη με το ΚΘΒΕ.

Η «Φιλουμένα» του Αντουάρντο Ντε Φίλιππο σε σκηνοθεσία Μάουρο Μπολονίνι ανέβηκε κατά την προηγούμενη θεατρική περίοδο στην Αθήνα και την Παρασκευή 31 Αυγούστου κάνει πρεμιέρα στην Κεντρική Σκηνή της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών έχοντας τον πλευρό της τον Τίτο Βανδή (αντί του Δημήτρη Παπαμιχαήλ που είχε το ρόλο στην Αθήνα) ο οποίος ήρθε στη γενέτειρα Θεσσαλονίκη μετά από 15 χρόνια απουσίας στις ΗΠΑ, τον Γιώργο Μοσχίδη, την Κατερίνα Γώγου, τον Αντώνη Καφετζόπουλο και τον Πάνο Μιχαλόπουλο.

lampeti filoymena5

Είναι η ίδια περίοδος που η «Φιλουμένα Μαρτουράνο» ανεβαίνει στο Λονδίνο με σκηνοθέτη τον Τζεφιρέλλι. Την παραμονή της πρεμιέρας, η Λαμπέτη και ο Βανδής μιλούν στους δημοσιογράφους. Η Λαμπέτη, μεταξύ άλλων, μιλά «και για το κοινό της Θεσσαλονίκης που την περιβάλλει πάντοτε με εκδηλώσεις αγάπης».

lampeti filoymena3

Η προσέλευση των θεατών τη δικαιώνει για μία ακόμη φορά. Την Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου 1979 οι παραστάσεις ολοκληρώνονται έχοντας κόψει 23.000 εισιτήρια (πάνω από 700 θεατές καθημερινά), «αριθμός δίχως προηγούμενο στα θεατρικά δρώμενα της Θεσσαλονίκης» (εφημ. Μακεδονία 23.9.2017).

Λίγους μήνες αργότερα ο καρκίνος θα κάνει πάλι την εμφάνισή του. Η Λαμπέτη θα προλάβει να ανεβάσει άλλες δύο παραστάσεις: «Ντόλλυ» του Θόρντον Ουάιλντερ το 1980, με συμπρωταγωνιστή το Δημήτρη Παπαμιχαήλ, και «Σάρα, Τα παιδιά ενός κατώτερου Θεού» του Μαρκ Μέντοφ το 1981 -1982, με τον Λευτέρη Βογιατζή. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1983 άφησε την τελευταία της πνοή.