Project Description

 Εξώφυλλο: Citroën 2CV δεκαετίας του ’80 Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος 2014 Φωτογραφία από την έκθεση Ωτο-μπιο-γκραφί του Αρι Γεωργίου.


Εξώφυλλο: Citroën 2CV δεκαετίας του ’80 Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος 2014 
Φωτογραφία από την έκθεση Ωτο-μπιο-γκραφί του Αρι Γεωργίου.

Ημερομηνία έκδοσης: Μάρτιος 2016 – Μάιος 2016
Γλώσσα: Ελληνικά
Σελίδες: 112
Σχήμα/Διαστάσεις: 21×48
Κωδικός: 52
ISSN: 1108-5452
Τιμή: € 8.00

Εκδότης: Σταύρος Ανδρεάδης

Γενικός Διευθυντής: Κώστας Δ. Μπλιάτκας

Εκδοτική Επιτροπή: Γιώργος Αναστασιάδης, Σοφία Καρακώστα, Κώστας Δ. Μπλιάτκας, Παντελής Σαββίδης, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Ελευθερία Στόικου, Αλίκη Τσιρλιάγκου

Συνεργάτες τεύχους

Γιώργος Αναστασιάδης, Νίκος Ασλανίδης, Γιάννης Βανίδης,, Ελένη Βράκα, Άρις Γεωργίου, Ηρακλής Γκουντάρας, Αναστάσιος Ζώτος, Δήμητρα Καμαράκη, Νάντια Καρακώστα, Κώστας Καρδερίνης, Βασίλης Κολώνας, Δωροθέα Κοντελετζίδου, Γιώργος Κορδομενίδης, Ηλίας Κουτσούκος, Κώστας Κωτσάκης, Κώστας Μπλιάτκας, Γιώργος Μουμουζιάς, Λίνα Μυλωνάκη, Πρόδρομος Νικηφορίδης, Παρασκευή Νίτσιου, Μανόλης Ξεξάκης, Ηρακλής Παπαϊωάννου, Ματούλα Σκαλτσά, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Σάκης Σερέφας, Δανάη Τεζαψίδου, Αλεξία Τζιώνα, Μικέλε Τροϊάνι, Στελλίνα Τρωιάνου, Αγαθονίκη Τσιλιπάκου

Editorial

του Άρι Γεωργίου

Το ποτήρι μισοάδειο

Δεν μπορώ παρά να αντιλαμβάνομαι την πόλη μου, την των «Θεσσαλονικέων Πόλιν», από την τωρινή σκοπιά μου. Που είναι πολυπαραμετρική. Εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα και δια-μορφώθηκα, εδώ εργάστηκα, εδώ γερνώ. Όχι, δεν μου λείπουν οι έξωθεν παραστάσεις ―δυτικότροπες, ομολογώ, οι πλείστες―, μέτρα απαραίτητα για σταθμίσεις μιας κάποιας αντικειμενικότητας ή, έστω, μετριασμού πιθανής άκρατης υποκειμενικότητας. Και πλέον δεν μου λείπει ούτε η ηλικία (βλέπε και κάποια πείρα) που, αν ήταν μικρότερη, αυτό που ονομάζω “τωρινή σκοπιά” μου θα ήταν κατά πολύ διαφορετική.

Είναι λοιπόν αδύνατον από αυτήν, την τωρινή σκοπιά, να μην αντιλαμβάνομαι την πόλη, εν μέσω κρίσης μάλιστα, μέσα από ένα πλέγμα συν-κρίσεων. Συγκρίσεων του “τώρα” της πόλης με το ίδιο το παρελθόν της· συγκρίσεων επίσης με συγκρίσιμα μεγέθη, πόλεις, τόπους, ακόμη και στο “τότε” της, στο παρελθόν της. Συγκρίσεων, κατά τα λοιπά, με αυτό που η πόλη θα μπορούσε να είχε γίνει στο μεταξύ, κατά τη διάρκεια δηλαδή της διαμόρφωσης του τότε μέλλοντός της, δηλαδή του τωρινού της παρόντος.

Δυστυχώς (μήπως άραγε ευτυχώς;), όχι μέσα από συγκρίσεις με το μέλλον της, το βήμα εδώ σε νεότερους στο πεδίο της διάπλασης ελπίδων και της οικοδόμησης στόχων και προταγμάτων.

Πολλά από τα δρομάκια, ακόμη και μεγάλοι δρόμοι, ήταν ακόμη χωματόδρομοι. Τα περισσότερα από τα κτίσματα ήταν διώροφα, τριώροφα το πολύ. Πλήθος απροσμέτηρητο και κονιορτοπαραγωγό τα εργοτάξια των νέων οικοδομών της φάσης της αντιπαροχής. Και της εγκατάστασης αισθητικών κριτηρίων μιας μη αρχιτεκτονικής, που αντιθέτως, ως έκφανση της αρχιτεκτονικής μελετάται στις

μέρες μας από σύγχρονους αναλυτές του εν λόγω μεταπολεμικού φαινομένου.

Συγκροτήθηκε σιγά σιγά, όχι κατ’ ανάγκην συγκροτημένα, ένας ιστός του οποίου τα χαρακτηριστικά παρέπεμπαν περισσότερο σε αυτό που θα μπορούσαμε να αντιλαμβανόμαστε ως “ανάπτυξη”, ως

πολιτισμό, ως εκπολιτισμό, σε ένα κλίμα που σταδιακά μας απομάκρυνε από την υπανάπτυξη, που ευνοούσε την προσδοκία μιας πιθανής ευθυγράμμισης, συστοίχισης έστω, της Θεσσαλονίκης με συγκρίσιμες πόλεις και τόπους μιας Ευρώπης του «ανήκομεν εις την Δύσιν». Η πολιτιστική πενία βαθμιαία αναιρέθηκε, αρχικά χάρη σε σημειακές εστίες πολιτισμού που έπαιξαν τον ρόλο μαγιάς για καρποφόρες ζυμώσεις αργότερα. Κατά τις δύο πρώτες, μετά τη μεταπολίτευση, δεκαετίες τέθηκαν τα θεμέλια ενός εκσυγχρονισμού που έδειχνε να υπόσχεται ακόμη και ζηλευτά επίπεδα προόδου.

Η τελευταία όμως δεκαετία του περασμένου αιώνα μάς επιφύλαξε τις ανατροπές που σοβούσαν πίσω από τα πέπλα της πλασματικής ισορροπίας ενός κόσμου από συστάσεως … ανισσόρροπου. Η αναπάντεχη αλλαγή κυρίως στις χώρες του “υπαρκτού” σοσιαλισμού δεν άφησε ανέπαφη τη Θεσσαλονίκη. Πιο πρόσφατες ακόμη διεθνείς ανακατατάξεις και ανατροπές αξιακών συστημάτων επηρεάζουν δραστικά και δραματικά τον βηματισμό της πόλης στην κατεύθυνση της πολιτιστικής και

πολιτισμικής της χειραφέτησης. Οι πολλαπλασιασμένες, τα τελευταία χρόνια, αναβαθμιστικές πρωτοβουλίες και δυνάμεις της προσκρούουν σε υπερ-πολλαπλάσιες δυνάμεις αντίδρασης, και πάνω από όλα σε αγκυλώσεις που ελάχιστη σχέση μπορούν να έχουν με τη γνώση, την εξέλιξη και τα υποτιθέμενα κεκτημένα, καθώς, όψιμα, αναδίδουν οσμή δοξασίας και κακοφορμισμένης συντήρησης.

Μεσοσταθμικά εν τέλει, ξαναπήραμε την κάτω βόλτα. Το “ποτήρι” κοντεύει να αδειάσει. Και πρωτοβουλίες ή εστίες, μεταξύ άλλων πολλών ατομικών ή συλλογικών, πλην φευ όχι πλέον ικανών, όπως του Θεσσαλονικέων Πόλις, μόνο ως πράξεις στοιχειώδους, σχεδόν αταβιστικής, αντίστασης μπορώ να τις αντιληφθώ· πράξεις, εν πάση περιπτώσει, τουλάχιστον μη συνθηκολόγησης μέσα στο αχαρτογράφητο τοπίο μιας δυσοίωνης παγκοσμιοποιημένης πραγματικότητας, της οποίας η Θεσσαλονίκη δεν μπορεί παρά να είναι απλό συστατικό.


Με ένα Αφιέρωμα στον αείμνηστο Αριστόβουλο Μάνεση, στο έργο, στο όραμα και στην επιστημονική και πολιτική του παρουσία, μαζί με μια συνέντευξη του μαθητή του συνταγματολόγου Αντώνη Μανιτάκη, για τον παλιό του δάσκαλο, το σύνταγμα και τους θεσμούς, κυκλοφορεί το τεύχος 55 του ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ.

Μια ΑΥΤΟ (κινητιστική) ΒΙΟ ΓΡΑΦΙΑ για τα αυτοκίνητα ενός ανήλικου φαντασιακού εμπνευσμένη από την ομώνυμη έκθεση φωτογραφίας του Άρι Γεωργίου στη βίλα Καπαντζή, δύο κείμενα μνήμης και ιστορίας, για το 2ο Γυμνάσιο Αρρένων και τα Ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης στο Μεσοπόλεμο, μια συνέντευξη του μουσικού, μέλους των ιστορικών Forminx Βασίλη Μπακόπουλου, μια παρουσίαση του Σιδηροδρομικού Μουσείου Θεσσαλονίκης και μια ποικιλία θεμάτων ιστορίας, εικαστικών, μουσικής, κινηματογράφου, αστικής παρέμβασης, ποίησης και λογοτεχνίας, συνθέτουν το περιεχόμενο του 55ου τεύχους του περιοδικού ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΠΟΛΙΣ που μόλις κυκλοφόρησε.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

Το περιοδικό ανοίγει με την ενότητα ΟΣΑ ΔΕ ΛΕΕΙ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ με 4 επιλεγμένες φωτογραφίες που σχολιάζουν ο λογοτέχνης Μανόλης Ξεξάκης, ο Ομ. καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας της Νομικής Σχολής Γιώργος Αναστασιάδης, ο αρχιτέκτονας Πρόδρομος Νικηφορίδης και η φωτογράφος Ελένη Βράκα.

Στα ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΠΟΡΤΡΕΤΑ φιλοξενείται η εμβληματική νομική προσωπικότητα της Θεσσαλονίκης, ο Αριστόβουλος Μάνεσης, μέσα από ένα κείμενο του Γιώργου Αναστασιάδη για τη ζωή και το έργο του διαπρεπούς νομικού αλλά και μέσα από μια συνέντευξη του Αντώνη Μανιτάκη στον Κώστα Μπλιάτκα, όπου ο έγκριτος συνταγματολόγος μιλά για τον παλιό του δάσκαλο και αναλύει το ρόλο και τη λειτουργία του συντάγματος σε μια ευνομούμενη πολιτεία αλλά και σε συνθήκες κρίσης.

Ακολουθεί η ενότητα ΕΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ που ανοίγει με την έβδομη στάση στο δρομολόγιο της προσωπικής διαδρομής-αναπόλησης του συγγραφέα Γιώργου Σκαμπαρδώνη με το «Λεωφορείο 10», αυτή τη φορά στο Θεαγένειο και στον Ευκλείδη. Η ενότητα συνεχίζει με την ΑΥΤΟ (κινητιστική) ΒΙΟ ΓΡΑΦΙΑ του Άρι Γεωργίου σε κείμενα του ιδίου, του Κώστα Μπλιάτκα και του Κώστα Κωτσάκη, ένα αφιέρωμα στην φωτογραφία του αυτοκινήτου και στα αυτοκίνητα για…φωτογραφία, που γράφτηκε με αφορμή την φωτογραφική έκθεση του Άρι Γωργίου και το ομώνυμο λεύκωμα που κυκλοφορεί.
Ακολουθεί μια αναδρομή στα ιστορικά και μεγαλοπρεπή Ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης κατά τον Μεσοπόλεμο (1919-1939) από τον Καθηγητή Αρχιτεκτονικής Βασίλη Κολώνα και ένα άρθρο του συγγραφέα Γιώργου Μουμουζιά για το 2ο Γυμνάσιο – Λύκειο Αρρένων στην Ικτίνου, μέσα από αφηγήσεις παλιών και «επώνυμων» μαθητών του.

Η ενότητα κλείνει με, ένα Αφιέρωμα στο Σιδηροδρομικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στο Μεταπτυχιακό «Μουσειολογίας – Διαχείρισης Πολιτισμού του ΑΠΘ» που το «ζωντανεύει», γραμμένο από την καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης και Μουσειολογίας Ματούλα Σκαλτσά και τον όμιλο των μεταπτυχιακών φοιτητών που συμμετέχουν σε αυτή την πρωτοβουλία, και με ένα κείμενο της Στελλίνας Τρωιάνου, γραμματέως του συλλόγου «Οι Φίλοι της Νέας Παραλίας», για το όραμα και τις δράσεις του δυναμικού συλλόγου.

Η ενότητα ΙΣΤΟΡΙΑ φιλοξενεί μια παρουσίαση του Ξυπόλυτου Τάγματος, με αναφορες στην ταινία αλλά και στην ιστορία που την γέννησε, από τον δημοσιογράφο Νίκο Ασλανίδη. Το άρθρο πλαισιώνεται με πληροφορίες για τον προσωπικότητα του Ιωάννη Παπάφη και για το Παπαφείο Ίδρυμα από τον Πρόεδρο του Συλλόγου Αποφοίτων του, Αναστάσιο Ζώτο.

Στην ενότητα ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΣΤΡΟΦΕΣ ο συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης ξεφυλλίζει το Λεύκωμα του Δήμου Πυλαίας Χορτιάτη για την ιστορία των περιοχών Πανοράματος, Πυλαίας, Χορτιάτη, Ασβεστοχωρίου, Εξοχής και Φιλύρου ενώ στην στήλη ΝΕΑ ΕΚΦΡΑΣΗ η δημοσιογράφος Αλεξία Τζιώνα συνομιλεί με τον βραβευμένο νεαρό συνθέτη και σολίστα Ορέστη Παπαϊωάννου και οι νέοι κινηματογραφιστές Ναταλία Λαμπροπούλου και Σωτήρης Πετρίδης συζητούν με την Λίνα Μυλωνάκη για το σινεμά και τους νέους δημιουργούς σε περιόδους οικονομικής κρίσης.

Η ενότητα ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ φιλοξενεί ένα κείμενο της ιστορικού – θεωρητικού της τέχνης Δωροθέας Κοντελετζίδου με θέμα Καλλιτέχνες σε αβέβαιους καιρούς ενώ στην ενότητα ΜΟΥΣΕΙΑ η Διευθύντρια του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Αγαθονίκη Τσιλιπάκου με αφορμή την έκθεση «Μάχη με τον Χρόνο» που λειτουργεί στο Μουσείο παρουσιάζει τη Συντήρηση των αρχαιοτήτων στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού .

Στη στήλη ΜΟΥΣΙΚΗ Κώστας Καρδερίνης συναντά τον Βασίλη Μπακόπουλο, μέλος των θρυλικών FORMINX και μιλούν για τα φοβερά 60΄ς αλλά και για την μετέπειτα πορεία του γνωστού jazz μουσικού.

Στο περιοδικό υπάρχουν ακόμη οι σταθερές στήλες ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΟΛΕΩΣ του ερευνητή φωτογραφίας Ηρακλή Παπαϊωάννου με ένα σχόλιο πάνω σε μια φωτογραφία της Δανάης Τεζαψίδου, ΒΙΒΛΙΑ, με ένα κείμενο του Δρ. Νάντιας Καρακώστα για το συλλογικό έργο Θεσσαλονίκη: Μια πόλη σε μετάβαση, 1912-2012 που κυκλοφόρησε ως Τόμος Πρακτικών του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου με τον ίδιο τίτλο που έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη τον Οκτώβριο του 2012, αλλά και επιλογές και προτάσεις του Γιώργου Αναστασιάδη ανάμεσα στις πρόσφατες κυκλοφορίες των εκδοτικών οίκων.

Το τεύχος ολοκληρώνεται με τις στήλες ΓΡΑΜΜΑΤΑ, με μια μετάφραση του ποιήματος της Vesna Goldsworthy «o Άγγελος της Σαλονίκης» από τον λογοτέχνη Σάκη Σερέφα, ένα αφιέρωμα του Γιώργου Κοροδμενίδη στη συγγραφέα Αρχοντούλα Διαβάτη, και τη δημοσίευση του διηγήματος Ποιητές στη Σκάλα του Μοδιάνου… του συγγραφέα και δημοσιογράφου Ηλία Κουτσούκου.

Κυκλοφορεί σε επιλεγμένα βιβλιοπωλεία σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα
Για ετήσιες συνδρομές ή αγορές T: 2310 551754, F: 2310 551748, E: info@peebe.gr