Project Description

1

Ημερομηνία έκδοσης: Δεκέμβριος 2012
Γλώσσα: Ελληνικά
Σελίδες: 128
Σχήμα/Διαστάσεις: 21×48
Κωδικός: ΘΠ 42
ISSN: 1108-5452
Τιμή: € 8.00

Συνεργάτες τεύχους: Γιώργος Αναστασιάδης, Πελαγία Αστρεινίδου, Ευθυμία Γεωργιάδου-Κούντουρα, Άρις Γεωργίου, Γιάννης Γκροσδάνης, Μιλτιάδης Ζερμπούλης, Βασίλης Ιωαννίδης, Γιάννης Καρατζόγλου, Γιώργος Κορδομενίδης, Σπύρος Λαζαρίδης, Αρετή Λεοπούλου, Τίνα Μανδηλαρά, Θούλη Μισιρλόγλου, Λίνα Μυλωνάκη, Ηρακλής Παπαϊωάννου, Νίκος Πολίτης, Γιώργος Φράγκογλου

Editorial
του Σταύρου Ανδρεάδη

Η οδυνηρή διαδικασία της αυτογνωσίας

Στη διάρκεια μιας κρίσης είναι πολύ δύσκολο γι’ αυτούς που τη βιώνουν, είτε ως άτομα είτε ως κοινωνίες, να εκτιμήσουν στη σωστή τους διάσταση τα βαθύτερα αίτια που κρύβονται πίσω της. Η νηφάλια και ψύχραιμη σκέψη λείπει σε τέτοιες περιστάσεις. Πόσο αντικειμενικά άλλωστε μπορείς να αξιολογήσεις κάτι του οποίου ένα τμήμα είσαι και εσύ ο ίδιος;

Σε αναζήτηση αυτή της νηφάλιας σκέψης, ανατρέχω σε ένα κείμενο (απόσπασμα από συνέντευξη) του Κορνήλιου Καστοριάδη, ενός από τα κορυφαία ευρωπαϊκά πνεύματα του 20ού αιώνα.

Λέει για τους Έλληνες ο Καστοριάδης:

«[…] Η πολιτική ζωή του ελληνικού λαού τελειώνει περίπου το 404 π.Χ. Μετά τον πέμπτο π.Χ. αιώνα και την αυτοκυβέρνηση του λαού στις δημοκρατικές πόλεις, η ελληνική ελευθερία πεθαίνει… Βεβαίως, ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του παίζουν έναν κοσμοϊστορικό ρόλο. Κατακτούν την Ασία και την Αίγυπτο. Διαδίδουν την ελληνική γλώσσα και παιδεία. Αλλά πολιτική ζωή, πλέον, δεν υπάρχει. Τα βασίλεια των διαδόχων του Αλέξανδρου, ως πολιτική συγκρότηση, είναι ουσιαστικά μοναρχίες.

Σε όλη τη διάρκεια της ελληνιστικής εποχής οι ελληνικές πόλεις, με λίγες περιθωριακές και παροδικές εξαιρέσεις, αποτελούν παιχνίδια στα χέρια ελληνιστικών δυναστειών. Ακολουθεί η ρωμαϊκή κατάκτηση, κάτω από την οποία οι ελληνικές πόλεις δεν έχουν παρά μόνον κοινοτική ζωή. Κατόπιν έρχεται η βυζαντινή αυτοκρατορία. Το Βυζάντιο είναι μια ανατολική, θεοκρατική μοναρχία, όπου η πολιτική ζωή περιορίζεται στις ίντριγκες της Κωνσταντινούπολης, του αυτοκράτορα, των “δυνατών” και των ευνούχων της αυλής.

Μετά το Βυζάντιο έρχεται η τουρκοκρατία. Στη διάρκειά της, όση εξουσία δεν ασκείται απ’ ευθείας από τους Τούρκους, ασκείται από τους κοτζαμπάσηδες (τους εντολοδόχους των Τούρκων), οι οποίοι κρατούν τους χωριάτες υποχείριους. Συνεπώς, ούτε σ’ αυτήν την περίοδο μπορούμε να μιλήσουμε για πολιτική ζωή. Όταν αρχίζει η Επανάσταση του 1821, διαπιστώνουμε από τη μια μεριά τον ηρωισμό του λαού και από την άλλη, σχεδόν αμέσως, την τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία. Την επομένη της πτώσης της Τριπολιτσάς αρχίζουν οι εμφύλιοι πόλεμοι.

Η νομιμοφροσύνη και η αλληλεγγύη έχουν τοπικό και τοπικιστικό χαρακτήρα, ισχυρότερο συχνά από τον εθνικό. Βλέπουμε συχνά ότι οι πολιτικές κατατάξεις και διαιρέσεις είναι σχετικές με τα πρόσωπα των “αρχηγών” και όχι με ιδέες, με προγράμματα, ούτε καν με “ταξικά” συμφέροντα. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι η στάση απέναντι στην εξουσία. Στην Ελλάδα, μέχρι και σήμερα, το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες. Δεν υπάρχει κράτος νόμου και κράτος δικαίου, ούτε απρόσωπη διοίκηση που έχει μπροστά της κυρίαρχους πολίτες. Το αποτέλεσμα είναι η φαυλοκρατία ως μόνιμο χαρακτηριστικό. Η φαυλοκρατία συνεχίζει την αιωνόβια παράδοση της αυθαιρεσίας των κυρίαρχων και των “δυνατών”…»

Περιεχόμενα τεύχους

Εditorial
Σταύρος Ανδρεάδης

Αντί χαρτογράφησης: αναδιατυπώσεις ερωτημάτων για την “εικαστική Θεσσαλονίκη” (1975-2000)
Θούλη Μισιρλόγλου

Πίσω από τη σκηνή. Το άτυπο μέτωπο
Άρις Γεωργίου

Ιστορία ενός βιβλίου, ιστορία μιας πόλης
ή Η μοντερνιστική και νεωτερική ματιά στην πεζογραφία της Θεσσαλονίκης
Τίνα Μανδηλαρά

Η Ασίνη… της Θεσσαλονίκης
Γιώργος Φράγκογλου

Θεσσαλονίκη, μια πόλη με παράδοση στο… skate!
Αρετή Λεοπούλου

Ιχνηλατώντας τις μνήμες ενός αιώνα. Ανθρώπινες ιστορίες: Βαγγέλης Ζόγκας
Άρις Γεωργίου

Η Θεσσαλονίκη των Αστέρων
Λίνα Μυλωνάκη

20 χρόνια Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Γιάννης Γκροσδάνης

Requiem για τα σβησμένα φουγάρα της Θεσσαλονίκης
Γιάννη Καρατζόγλου

Από τη Φεντερασιόν στον Μάη του ’36: To εργατικό κίνημα της Θεσσαλονίκης
Γιώργος Αναστασιάδης

Μελένιο κερί, αναμμένο
Σπύρος Λαζαρίδης

ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΚΤΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΜΠΙΤ ΠΑΖΑΡ
Κοινωνικό τοπίο – περίπλοκες αλλαγές στον αστικό χώρο της Θεσσαλονίκης
Πελαγία Αστρεινίδου

Ανθρωπολογία και αστικός σχεδιασμός
Μιλτάδης Ζερμπούλης

Κώστας Λούστας: Ψηλαφώντας το ανείπωτο
Βασίλης Ιωαννίδης

Οι πράξεις των αισθήσεων σώζουν ζωές
Ευθυμία Γεωργιάδου – Κούντουρα

Φωτογραφία Αρχείου
Συλλογή Ν. Πολίτη

Ποιήματα από το συρτάρι: Δήμητρα Κατιώνη
επιμέλεια: Γιώργος Κορδομενίδης

Ξενοφών Κοκόλης
Γιώργος Κορδομενίδης

Βιβλία
Γιώργος Αναστασιάδης