Συνέντευξη: Σοφία Καρακώστα

 Δανείζονται το όνομά τους από την κινηματογραφική παραγωγή, όπου rough cut  ονομάζεται το δεύτερο από τα τρία στάδια της επεξεργασίας ενός φιλμ, όταν αυτό έχει πάρει πια την κανονική του μορφή, περιέχει ωστόσο ακόμη λάθη, ελλείψεις ή χρονικές ασυνέπειες.

Καθόλου τυχαία επιλογή, αφού οι τεχνικές του μοντάζ και η κινηματογραφική οπτική και αισθητική αποτελούν σταθερή έμπνευση γι’ αυτούς.

Την επόμενη φορά που σε μια παράσταση θα ακούσετε τους όρους cut, rewind, loop μην ψάξετε απαραίτητα για κάμερες. Μπορεί απλά να δείτε ένα ζευγάρι παπούτσια χορού. 

-Πως ξεκινήσατε τον χορό; Σε τι ηλικία; Είχατε την στήριξη του περιβάλλοντός σας;  

(Αλέξης Τσιάμογλου) Το πρώτο μου μάθημα χορού σε στούντιο το έκανα 27 χρονών! Και ήταν ξεκάθαρα από ζήλεια, διότι είχε ξεκινήσει ο μεγαλύτερος αδερφός μου να πηγαίνει στους Vis Motrix  Ήμουν περίεργος να δω τί κάνουν και έτσι τον ακολούθησα. Μετά έκανα ένα σεμινάριο χορού στο Λονδίνο με τον David Zambrano και ενθουσιάστηκα. Το ένα έφερε το άλλο και μετά διάφοροι με ρωτούσαν γιατί δεν δίνεις εξετάσεις να σπουδάσεις; Έκανα προετοιμασία 2 μήνες και πέρασα στα 28 μου. Οι γονείς μου απλά απόρησαν με την επιλογή αυτή επειδή θα πήγαινα στην Αθήνα και ήθελα να παρατήσω τις σπουδές μου στο τμήμα Γεωλογίας του ΑΠΘ, τις οποίες τελικά ολοκλήρωσα. 

(Σοφία Παπανικάνδρου) Ξεκίνησα μπαλέτο όταν ήμουν έξι χρονών. Θυμάμαι πως ήταν πρωτοβουλία της μητέρας μου η οποία ανησυχούσε πως είχα αρχίσει να αποκτώ σκυφτή στάση και καμπούρα όπως ο πατέρας μου. Τον χορό τον αγάπησα από την αρχή, έγινε τρόπος ζωής και χώρος έκφρασης καθ’ όλη τη διάρκεια των σχολικών μου χρόνων. Όταν ήρθε η ώρα να σπουδάσω αρνήθηκα τις σπουδές μου στο ελληνικό πανεπιστήμιο και με τη βοήθεια της οικογένειας μου σπούδασα χορό στην Αυστρία στο SEAD απ΄ όπου αποφοίτησα το 2012.

Ξεκίνησα να εργάζομαι σε Αυστρία και Γερμανία, ως χορεύτρια και χορογράφος και σιγά σιγά άρχισε να γεννιέται η ανάγκη να δημιουργήσω πιο προσωπικές δουλείες. Έτσι σκέφτηκα πως θα ήθελα να δοκιμάσω να επιστρέψω στην πόλη μου και να ερευνήσω τι θα μπορούσα να κάνω εκεί και με ποιους ανθρώπους να συνεργαστώ . 

-Πως συναντήθηκαν οι δρόμοι σας;

(Αλέξης Τσιάμογλου) Από το 2014 στην Rough|Cut ήμουν μόνος και την χρησιμοποιούσα σαν το προσωπικό μου εργαστήρι όπου στοίβαζα προσωπικές δουλειές, έρευνες, ταινίες μικρού μήκους και κατακερματισμένες σκέψεις.

Με την Σοφία γνωριζόμασταν από παλιότερα αλλά οι δρόμοι μας συναντήθηκαν το 2015 όταν συνεργαζόμασταν σε μια παραγωγή του Χοροθεάτρου του ΚΘΒΕ. Σε εκείνες τις πρόβες φαινόταν ότι ταιριάζουμε και ήδη ξεκινήσαμε να φανταζόμαστε να κάνουμε πράγματα μαζί. Μετά από λίγους μήνες τρέξαμε για πρώτη φορά ένα εκπαιδευτικό σεμινάριο μαζί, το “Towards Performance” και εκεί επισημοποιήσαμε την “σχέση” μας ως κολεκτίβα Roughcut!

Από την αρχή την φανταζόμασταν ως μια κολεκτίβα ανθρώπων και όχι μόνο χορογράφων που θα μπορούσαν να κάνουν κοινές δουλειές αλλά και δικές τους.

roughcut1

-Εισάγετε μας λίγο στα έργα σας. Ποια είναι τα θέματα που σας εμπνέουν; Θέματα της καθημερινότητας πιο εσωτερικά αλλά και σημαντικά κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα (οικονομική κρίση, πόλεμος, πρόσφυγες)  μπορούν να αποτελέσουν θέματα  για να στήσετε ένα έργο;

Μέχρι στιγμής η κολεκτίβα έχει παρουσιάσει 4 έργα διαφορετικά μεταξύ τους ως προς το θέμα  και την φόρμα τους. Τα υπογράφουν διαφορετικοί άνθρωποι και σχεδιάστηκαν για διαφορετικούς χώρους. Συνήθως υπάρχουν κατακερματισμένες ιδέες για να πιαστούμε ή μια κινητική συνθήκη να ξεκινήσουμε από κάπου μέχρι να φτάσουμε σε κάτι μεγαλύτερο. Αυτή η πρακτική ενεργοποιεί στη συνέχεια μονοπάτια που μπορεί να ακολουθήσουμε και ίσως να νοηματοδοτούν κάτι. Τώρα η αλήθεια είναι ότι δεν ξεκινάμε με ένα θέμα ή ένα έργο ή μια πλοκή. Κάθε φορά η θεματολογία και ο τρόπος απόδοσης αλλάζει από τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργαζόμαστε, το κοινό στο οποίο απευθυνόμαστε και ο χώρος στον οποίο παρουσιάζεται. Επομένως δεν έχουμε στο μυαλό μας  την οικονομική κρίση ή την ανεργία και να προσπαθούμε να πούμε κάτι πάνω σε αυτό. Σίγουρα όμως επειδή ζούμε με αυτές τις συνθήκες διαποτίζουν την δουλειά μας. Χωρίς να είναι αυτοσκοπός μας, το χιούμορ είναι ένα στοιχείο που θέλουμε να διατρέχει τις δουλειές μας. Η νέα μας δουλεία με τίτλο ‘Μixtape’ εξερευνά ζητήματα ταυτότητας και επιθυμιών. Το σώμα των χορευτών – φορέας και αρχείο κινήσεων, περιορισμών, χειρονομιών, χορογραφιών, εμπειριών και γνώσης – γίνεται όχημα μέσω του οποίου οι χορευτές έρχονται αντιμέτωποι με τις επιθυμίες τους. Στόχος μας η προσέγγιση των πρακτικών της ολοένα και πιο εντατικής κατηγοριοποίησης,  βαθμολόγησης και κατάταξης, στη βάση των οποίων αναδύονται επιθυμίες, λαμβάνονται αποφάσεις και κατασκευάζονται ταυτότητες.

-Χορογραφίες, ταινίες μικρού μήκους, performance. Πως συνυπάρχουν όλα αυτά;

Παράλληλα με τις χορογραφικές μας δουλειές, ασχολούμαστε με την επιμέλεια κίνησης σε θεατρικές παραστάσεις, ταινίες μικρού μήκους και προωθητικά βίντεο (teaser/trailer) για ομάδες χορού και θεάτρου. Το σημείο συνάντησης σε όλες αυτές τις δουλειές είναι το σώμα. Σε όλες τις περιπτώσεις για μας αντικείμενο έρευνας και οργάνωσης είναι το σώμα, όμως αλλάζει το μέσο. Έννοιες όπως cut, rewind, κλίμακα, loop, fade in/out  που είναι και εργαλεία μοντάζ μας είναι πολύ χρήσιμα και επανέρχονται σε κάθε δουλειά.

Ειδικά στο θέατρο υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για έρευνα σχετικά με το πώς το σώμα του ηθοποιού είναι το βασικό μέσο, μαζί με τη φωνή, και πολλές φορές «το κλειδί» για να φανερώσει στους θεατές τον κόσμο που φέρει επί σκηνής.

roughcut4

-Επαγγελματίας χορευτής στην Ελλάδα. Πόσο εφικτό είναι να βιοπορίζεται κάποιος με τον χορό στην Ελλάδα της μακρόχρονης ύφεσης; 

Αρχίσαμε να δουλεύουμε ως χορευτές, δάσκαλοι και χορογράφοι από το 2008 και η κατάσταση ήταν πάντα δύσκολη. Δεν γνωρίσαμε το πριν. Τις περισσότερες φορές πρόβες απλήρωτες, οι κρατικές επιχορηγήσεις τότε μόλις είχαν σταματήσει, φέτος άρχισαν ξανά. Η έννοια του επαγγελματία χορευτή στην Ελλάδα που βιοπορίζεται από το αντικείμενο του είναι δύσκολη. Υπάρχει ο  διαχωρισμός δασκάλου χορού και χορευτή. Για μας οι διδασκαλίες είναι μια διαφορετική δουλειά από αυτή του χορευτή-χορογράφου που δημιουργεί καλλιτεχνικά δρώμενα και παραστάσεις. Στην Ελλάδα όμως μάθαμε να  κάνουμε συγχρόνως και τα δυο έτσι ώστε να μπορούμε να βιοποριζόμαστε από το αντικείμενο μας. Εξαιτίας του χορού έχουμε μάθει να κοιτάμε πιο πολύ στο παρόν και στο πολύ κοντινό μέλλον, δηλαδή ποιο θα είναι το επόμενο βήμα ή η επόμενη δουλειά. Αν σκεφτόμαστε το πολύ παραπέρα θα αποκαρδιωθούμε.. Σε σύνταξη πάντως δεν βασιζόμαστε, μάλλον θα δουλεύουμε όσο αντέχουμε.

-Υπάρχουν στην Θεσσαλονίκη δημιουργικές ομάδες; Είναι η πόλη φιλική στην καλλιτεχνική δημιουργία;

Η Θεσσαλονίκη έχει πολλές ομάδες που δραστηριοποιούνται που όμως, όπως και εμείς, δυσκολεύονται πολύ. Δεν υπάρχουν οικονομικά μέσα να στηρίξουν παραγωγές και εννοούμε να πληρώνουν όλους τους συντελεστές τους τα νόμιμα. Μιλάμε δηλαδή για τα αυτονόητα. Πολλοί αναγκάζονται να έχουν δεύτερη και τρίτη δουλειά (συχνά άσχετη). Επίσης, πολλοί αποφασίζουν και φεύγουν είτε για Αθήνα ή εξωτερικό. Η Θεσσαλονίκη δεν έχει μια στέγη για τον χορό. Ένα χώρο που θα παρήγαγε και προωθούσε ομάδες ετησίως να κάνουν δουλειά. Το Χοροθέατρο του ΚΘΒΕ την τελευταία δεκαετία υπολειτουργεί ή δεν λειτουργεί και εξαρτάται από τις οικονομικές συγκυρίες. Η κρίση ναι μεν δημιουργεί κίνητρα για δημιουργία, αλλά δυστυχώς καλλιεργεί και νοοτροπίες εκμετάλλευσης των καλλιτεχνών.

roughcut6

Η Rough|Cut ιδρύθηκε το 2014 από τον χορογράφο και χορευτή Αλέξη Τσιάμογλου ως όχημα δημιουργίας χορογραφικών έργων και ταινιών χορού μικρού μήκους. Το 2015 ξεκινά η συνεργασία με την επίσης χορογράφο και χορεύτρια Σοφία Παπανικάνδρου και η Rough|Cut γίνεται κολεκτίβα.

Έργα που έχουν παρουσιάσει:

ENCOUNTER και CROSSROADS, σε χορογραφία Αλέξη Τσιαμογλου , GROOVE THEORY σε χορογραφία Σοφίας Παπανικάνδρου, THE STARS WON’T COME OUT TONIGHT σε σκηνοθεσία Μαριλένας Κατρανίδου, REQUIEM, σε χορογραφία Αλέξη Τσιάμογλου.

Η Rough|Cut έχει επιμεληθεί την κίνηση σε παραστάσεις θεάτρου για παραγωγές του ΚΘΒΕ, του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Theater RambaZamba Berlin.

Παράλληλα με το χορογραφικό της έργο δημιουργεί προωθητικό υλικό και βίντεο για ομάδες χορού και θεάτρου και υλοποιεί το εκπαιδευτικό σεμινάριο “Towards Performance” που απευθύνεται σε χορευτές, ηθοποιούς, performers και ανθρώπους που τους ενδιαφέρει η κίνηση και ο χορός.

 

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ (τεύχος 62).